abd haberleri canlı haber
Antik Tarih

Homeros ve Ardından Lirik Ozanların Dizelerinde Siyasi ve Toplumsal Yapı

Homeros’un epik dizeleri bütün olarak değerlendirildiğinde doğrudan bir tarihlendirme yapılamaz. Öyle ki bazı nesnelerin kökenleri Miken dönemine dek uzanırken özellikle gündelik hayatı ilgilendiren pek çok faaliyetin İÖ 8. yüzyıla ait olması, bu dizelerin uzun süren bir sözlü anlatım geleneği sonucu doğduğuna işaret etmiştir. Bu dizelerde konu edilen önemli idari merkezlerdeki siyasal yapı, feodal bir beylik sistemine işaret etmektedir. Polis’ler, seçkin ailelerden gelen beyler ve bu beylerin başını çeken bir kral (= basileus) tarafından yönetilmektedir. Bu kralın konumu daha çok eşitler arasında önde gelen (primus inter pares) olarak belirir. Dizelerde polis’in önde gelen fiziksel unsurları ve toplumsal hayatın anlaşılmasına ilişkin pek çok unsur vardır. Örneğin yerleşim surları, tapınaklar, anıtsal kapılar, sokaklar, su kuyuları, yıkama alanları kamusal bir organizasyona ve aktif bir toplumsal hayata işaret etmektedir. Hesiodos’un dizeleri ise daha çok sosyal değerler; sosyal düzen ve adalet bakımından irdelenmektedir. Aristokratların tekelinde olan siyasal düzene ağır tepkiler yankılanmaktadır. Bu bakımdan Hesiodos’un İşler ve Günler olarak Türkçeye çevrilmiş olan eseri, İÖ erken 7. yüzyılda Boiotia’da yaşanan siyasal düzen ve toplumsal çıkmazların anlaşılması açısından irdelenmelidir. Devam eden İÖ 7. ve 6. yüzyıllarda yaşanan sosyo-ekonomik krizler ve siyasi çalkantılar diğer Arkaik ozanlar tarafından da konu edilmiştir. Öncelikle lirik dizeler, İÖ 650 yılından itibaren Küçük Asya kıyılarında ve bölge adalarında egemen olan yönetim biçiminin tiranlık olduğunu göstermiştir.

Lirik ozanlardan örneğin Spartalı Tyrtaios’un,  Atinalı Solon’un, Megaralı Theognis’in ve Mytileneli Alkaios’un dizeleri, kendi polis’lerinde yaşanan sosyo-politik değişimleri yansıtan aktarımlarla doludur. Ayrıca şahit oldukları olayları yorumlamaları, ozanların kendi siyasi duruşlarını da ortaya koymuştur. Spartalı Tyrtaios’un dizeleri önemli oranda Sparta askeri gelişmelerine tanıklık etmiştir. Polis’in ortak  iyiliği, ortak değerler övülmüş, bu bağlamda özellikle halkın hoplit ordusu içinde görev almasıyla sağlanan katılım ve dayanışma ruhu ön plana çıkarılmıştır. Atinalı Solon’un dizeleri ise adaletin hiçe sayıldığı düzenin eleştirilerini barındırır. Yaşanan ekonomik krizin sonucunda borca bağlı kölelik uygulamasının halkı içine düşürdüğü durum anlatılır.  Megaralı Theognis’in güçlenip yönetimde söz sahibi olmaya başlayan halk için söylediği sözler, ozanın aristokrat sınıfı temsil ettiğini gösterir.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
İstanbul evden eve nakliyat izmir dijital ajans dijital pazarlama vds satın al