abd haberleri canlı haber
Tarih Ansiklopedisi

Memleket Toplantısı ne demek? Ahilikte Memleket Toplantısı nedir?

Ahilikte, memleketin her yerindeki esnaf ve sanatkârların, yılın belli bir gününde düzenlenen eğlencelere katılması bir gelenek idi. İstanbul’da bu eğlenceler daha kalabalık ve parlak törenlerle yapılırdı. Bu eğlencelerde hiç bir meslekî konu ele alınmaz, yalnız kâhya ve kâhyabaşı bütün esnafa öğütte bulunurdu. Her zümrenin bir sancağı bir de alemdarı vardı. Bu sancakta alış-verişi ve iş hayatını öven ayet ve hadislerin yanında, o zümrenin alameti de bulunurdu. Genel eğlencelerde bu bayraklar da merasim yerine götürülür ve her zümre toplu olarak giderdi. Bazı durumlarda olağanüstü toplantılar da yapılabilirdi. Resmî makamlarca halkın tahammülünün üstünde bir vergi konduğu veya kâhyalar kurulunun kesinlik kazanan kararlarının uygulanmansa engel olunduğu zaman ya da esnaf arasında olağan yöntemlere aykırı bir işlem yapıldığında kâhyalar kurulu toplanıp, her esnafın üstatlarından üçer kişi davet ederek durumu incelerdi. Fikir birliği sağlanırsa Kâhyabaşı ile öteki iki kâhya ve iki üstad şer‘îye hâkimine ve en büyük hükümet yetkilisine yollarlardı. Hükümetle anlaşma olursa toplantıya son verilir, uyuşulamazsa ertesi gün “memleket toplantısı” yapılırdı.

Bu toplantıda kâhyalar ve bütün üstadlar, memleketin ileri gelenleri, bilginleri, zenginleri, ilân yoluyla çağrılır. Hâkim ve müftiye de davetçi gider. Müfti gelir hâkim gelmezse, kâhyalar kurulu başkanı, toplantı nedenini, esnaf toplantısının kararının hükumetin cevabını ve uzlaşmaya çalışıldığı halde hükumetin yanaşmadığını açıklar ve halkoyuna başvurur. Eğer toplantıya katılanlar kâhyalar kurulunun kararının beğenirse, bilginler başkanı “Reisü’l-ulemâ” kürsüye çıkarak “küçüklüğümüze merhamet ve şefkat, büyüğümüze saygı gösterip ululamayanlar bizden değildir” anlamındaki Peygamberin sözünü okuduktan, Padişaha itaat ve sadakat gereğini açıkladıktan sonra kasabadaki hükumet temsilcisinin zulmüne karşı susmanın şeriata uygun olmadığını bildirir. Hükumet mümessili durumunu değiştirmezse Padişaha şikâyet edileceği açıklanır.

Bekir ŞAHİN

KAYNAKÇA

Neşet Çağatay, Bir Türk Kurumu Olan Ahilik, Ankara 1997,s. 152.; Fahri Solak, Ahilik Kuruluşu, İlkeleri Ve Fonksiyonları, İstanbul 2010, s.17.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
İstanbul evden eve nakliyat izmir dijital ajans dijital pazarlama vds satın al