abd haberleri canlı haber
Sorularla Tarih

Risale ne demek? Kuşeyri’nin Risalesi nedir? Risale özeti nedir?

Fütüvvet anlayışına eserlerinde yer veren Abdülkerim el-Kuşeyrî’nin ömrünün olgunluk dönemlerinde tasavvufa dair yazdığı klasik kitaptır. 437-438 (1045-1046) yıllarında Nîşâbur’da kaleme alınan ve müellifin adına nispetle Kuşeyrî Risalesi şeklinde tanınan kitap bir girişle elli beş bölümden meydana gelir. Kuşeyrî girişte dönemindeki mutasavvıfları eleştirir; sûfî olmadıkları halde sûfî görünenlerin giderek arttığını, dinî ve şer’î hükümlere ilgisiz kaldıklarını, haramla helâl arasında fark görmediklerini, ibadetlerini önemsemediklerini, bedenî hazlara yöneldiklerini, gaflet içinde yaşadıklarını anlatır. Eserin birinci bölümünde dinî hükümlere bağlılıklarıyla tanınan seksen üç sûfînin söz, davranış, hal ve menkıbeleri ele alınmıştır. İkinci ve üçüncü bölümde kabz, bast, heybet, üns, fenâ, bekâ, havâtır, tevbe, halvet, uzlet, zühd, hafv, recâ, şükür, tevekkül, zikir, rızâ, velâyet, kerâmet gibi tasavvufî konular anlatılmıştır. Son bölümde ise müridlik âdâbına yer verilmiştir.

Fütüvvet anlayışını eserinde genişçe işleyen Kuşeyrî konuya “Şüphesiz ki onlar Rablerine iman eden yiğit kimselerdir” (Kehf, 18/13) âyetiyle başlar ve Ashâb-ı Kehf’i fütüvvet ehli olarak tanıtır. Konuyla ilgili Ebû Hafs el-Haddâd, Cüneyd-i Bağdâdî, Muhasibî, Amr b. Osman elMekkî, Nasrâbâdî, Fudayl b. İyâz gibi kendinden önceki pek çok sûfînin görüşünü aktarır; yer yer kendi düşüncelerini de dile getirir. Özellikle mürşidi Ebû Ali ed-Dekkâk ve Muhammed b. Hüseyin es-Sülemî’nin sözlerine ayrıntılı olarak yer verir.

er-Risâle’de Ehl-i sünnet çerçevesinde bir tasavvuf anlayışı ortaya konulduğu için sûfî olmayan dindarlar arasında bile güvenle okunmuş, bu özelliği sebebiyle tasavvufun yayılmasında etkili olmuştur. Hücvîrî Keşfü’l-mahcûb’da, Gazzâlî İhyâ’da, Ferîdüddin Attâr Tezkiretü’l-evliyâ’da geniş ölçüde Kuşeyrî’den faydalanmıştır. er-Risâle Muhyiddin İbnü’l-Arabî, Ebû Hafs es-Sühreverdî, Abdurrahman-ı Câmî başta olmak üzere birçok sûfî müellifin müracaat kitabı olmuştur.

İngilizce, Almanca, Fransızca, Farsça olmak üzere birçok dile çevrilen er-Risâle’nin Türkçe’de çeşitli çevirileri vardır.

KAYNAKÇA

Abdülkerîm b. Hevâzin el-Kuşeyrî, er-Risâle, (çev. Süleyman Uludağ), tercüme edenin girişi, İstanbul 2003, s. 49-67; Ali b. Osman el-Hücvîrî, Keşfü’l-mahcûb, (çev. Süleyman Uludağ), İstanbul 1982, s. 261; İbn Haldûn, Şifâü’s-sâil, neşredenin girişi, s. 44, 78; aynı yazar, Mukaddime, s. 440; Taşköprizâde, Mevzûâtü’l-ulûm, I, 797; Kadir Özköse, “Klâsiklerimiz-III: er-Risâle”, Tasavvuf, sy. 4, Ankara 2000, s. 199-214; Jawid A. Mojaddedi, “Legitimizing Sufism in al-Qushayris Risala”, St.I, XC (2000), s. 37-50; Ebü’l-Alâ el-Afîfî, “erRisâletü’l-Kuşeyriyye”, Mevsû’atü’t-türâsi’l-İslâmiyye, Kahire t.y., I, 459-470; Süleyman Uludağ, “er-Risâle”, DİA, XXXV, 122-123.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
İstanbul evden eve nakliyat izmir dijital ajans dijital pazarlama vds satın al