abd haberleri canlı haber
Tarih Ansiklopedisi

Saraç ne demek? Saraç mesleği nedir? Saraçlık tarihi nedir?

Eyer ve sair at takımı yapan ve satan; deri üzerine sırma ve ipekle işleyerek bunların çeşitli alanlarda kullanımını sağlayan esnaf olarak tanımlanır. Saraçlar, İstanbul fethedilince Bezzâzistan civarında yerleştirilmişti. Fatih, camiini yaptırınca boş olan etrafını şenlendirmek ve ihya etmek amacıyla şimdiki saraçhane denen mevkie İstanbul saraçhanesini yaptırtmıştı.

İstanbul’un fethinden itibaren Fatih Sultan Mehmet saraç esnafının tâbi olacağı kanun ve nizamlarını belirlemişti. Uzun bir müddet aynı kanun ve nizamlar muhafaza edilmişti. Buna göre, saraç esnafı, kendilerine ait olan eşya ve malzemeyi yalnızca kendileri yapıp satabilecekti. Fatih’in İstanbul saraçlarına verdiği bu imtiyaz daha sonraki padişahlar tarafından da tanınmış ve tecdit beratları verilmiştir.

Tanzimat’ın ilanını müteakip, inhisarın kaldırılması, saraç esnafının düzenini bozmuş ve saraçlar muhtelif yerlere dağılmışlardı. Şirket-i Debbağiye’nin kurulması ile alınan tedbirlere saraçlar da dahil edilmiş ve Şirket-i Sarraciye kurulmuştu. Bu sebepten saraç eşyaları Avrupa kalitesini yakalayarak hayli ilerlemeler kaydetmişti. Debbağlar Şirketi dağılınca, saraçların durumu da sarsılmıştır.

KAYNAKÇA

BOA, İstanbul Ahkam Defteri (İAD), nr. 3, s. 277; nr. 5, s. 170171; Mühimme Defteri (MD), nr. 115, s. 351, h.1507; HH, nr. 21370; Kepeci, DHK. nr. 71, s. 706; İAD, nr. 7, s. 244; C. Belediye, nr. 5186; Cevdet Dahiliye, nr. 12995, 2240, 12913, 12867, 16077, 6077; ŞS İKM. nr. 32, 66a, nr.17, 29b, nr. 43, 4a-b, nr. 30, 92b; nr. 41, 12a; nr. 40, vr. 45b, nr. 57, vr. 13a, 44b; Şemseddin Sami, Kamus-ı Türkî, İstanbul 1317, s. 714; Tahsin Özcan, Fetvalar Işığında Osmanlı Esnâfı, İstanbul 2003, s. 133; Tursun Bey, Tarih-i Ebu’l Feth, İstanbul 1333, s. 66; Fındıklılı Mehmet Ağa, Silâhtar Tarihi, İstanbul 1928, II, s. 732; M. Çağatay Uluçay, “İstanbul Saraçhânesi ve Saraçlarına Dair Bir Araştırma”, İÜEF Tarih Dergisi, İstanbul 1953, III/5-6, s.148; Ali Rıza Bey, “XIII. Asr-ı Hicri’de İstanbul Hayatı”, Peyam-Sabah, 31 Teşrin-i evvel 1337-1338, s.3; Ahmet Refik, Hicri XII. Asırda İstanbul Hayatı, İstanbul 1988, s. 41; Piretextat Le Comte, XIX. Yüzyıl Sonu Türkiye’de Sanatlar ve Zenâatler, (Tercüme Ayda Düz), İstanbul 1975, s.132; Hayat Ansiklopedisi, V, s. 2801; Uğur Göktaş, “Saraçlar”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, VI, İstanbul 1994, s. 459; Evliya Çelebi b. Derviş Muhammed Zillî, Evliya Çelebi Seyahatnâmesi, ( Haz: Orhan Şaik Gökyay), I, İstanbul 1996, s. 284; Zeki Tekin “Teşrifatta Giydirilen Hilatlar”, (İ.Ü. Edebiyat Fak. Tarih Bölümü Basılmamış Lisans Tezi) İstanbul 1982, s. 11,

15, 26, 41, 49;

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
İstanbul evden eve nakliyat izmir dijital ajans dijital pazarlama vds satın al