abd haberleri canlı haber
Tarih Ansiklopedisi

Saraçhane çeşmesi nedir? Saraçhane çeşmesi tarihi nedir?

Edirne merkez Baba Timurtaş mahallesinde yer alan çeşme 1080 (1669) yılında Sinan Ağa tarafından yaptırılmıştır.

İsmini yakınında bulunan Saraçhane Köprüsü’nden alan çeşme, kare bir kütle üzerine oturmaktadır. İnşa kitâbesi günümüze ulaşamamıştır. 5.50 m yükseklik ve 3.70 m genişlikteki üç cepheli çeşmenin kuzey, güney ve batı cephelerinde sivri kemerli birer niş bulunmaktadır. Doğu cephesi sade tutulmuştur.

Yapının batı cephesindeki caddeye açılan asıl yüzü 1.30 m genişliği ve 0.35 m derinliği olan sivri kemerli bir niş şeklinde düzenlenmiştir. Kemer kilit taşında kabartma bir rozet motifi yer almakta niş içinde de mermerden yapılmış ayna taşı bulunmaktadır. Batı cephedeki su yalağı yükselen yol seviyesi nedeniyle ortadan kaldırılmış, şimdiki su yalağı nişin önüne beton kalıptan bir set çekilmesiyle oluşturulmuştur. Çeşmenin kuzey ve güney cepheleri de batı cephenin tekrarı şeklindedir.

Çeşmede saçağın hemen altında tüm cepheleri dolaşan ve yatay eksende yan yana sıralanan sivri kemerli sağır nişler bulunmaktadır. Saçak düz ve profilli silmelerle hareketlendirilmiştir. Hazne örtüsü piramidal taş çatılı olan yapının doğu cephesine saçağa yakın bir yerde 0.50 x 0.50 m ölçülerinde gözetleme penceresi açılmıştır.

Cephe nişleri içinde bulunan ayna taşlarındaki süsleme kompozisyonlarında farklılıklar görülmektedir. Batı cephedeki ayna taşının ortasında dilimli sağır kemer gözü yer almakta, merkezinde de büyük bir rozet bulunmaktadır. İki yanı üzümlü asma dallarıyla bezeli rozetin altında, üzümlü asma dallarının arasına sonradan modern musluk lülesi yerleştirilmiş, sağır kemer köşeliklerine ise sekiz kollu birer yıldız motifi işlenmiştir. Ayna taşını çevreleyen yan bordürlerde dikey eksende birbirine eklenen kartuşlar olup, üstteki tepelikle tamamlanmıştır. Ayna taşının en üstünde görülen bordürde palmet ve lotüslerin dönüşümlü sıralanmasıyla oluşturulmuş bitkisel kompozisyon bulunur.

Mülkiyeti Edirne Belediyesine ait olan çeşme, günümüzde akar vaziyettedir. Üç cepheli bir meydana çeşmesi konumundaki yapıya belediye tarafından yeraltı su şebekesine bağlı olarak su verilmiş ve iki cephesine musluk takılarak akar hale getirilmiştir.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
İstanbul evden eve nakliyat izmir dijital ajans dijital pazarlama vds satın al