abd haberleri canlı haber
Türk Tarihi

Selçuklu dönemi Anadolu’ya Türk akınları nasıldı? Selçuklu döneminde Anadolu’ya yönelik fetih hareketleri!

İslâm dünyasının iç ve dış tehlikelerle karşı karşıya kaldığı bir devrede İslâmiyeti kabul eten Türkler, onbirinci asırda Selçuklu İmparatorluğunu kurmak suretiyle İslâm dünyasına yeni bir hava ve tazelik getirmişlerdir.

Selçuklu İmparatorluğunun hem sınırlarını genişletmek ve hem de dinlerini yaymak düşüncesiyle Bizans’a karşı, özellikle Anadolu’ya arka arkaya akınlar olmuştur. Bu akınların Sultan Tuğrul Bey, Sultan Alp Arslan ve Sultan Melikşah zamanlarında daha sistemli hale geldiklerini görüyoruz.

SULTAN TUĞRUL BEY DEVRİNDE YAPILAN AKINLAR

Azerbaycan’ın fethine görevlendirilen Prens Hasan ile Sultan Tuğrul Bey’in kardeşi Çağrı Bey ve Dâvud’un oğlu Yâkûtî, Azerbaycan’dan bir Bizans ülkesi olan Vaspurakan (Van havzası)’a geçerek akınlar yapmışlardır. Bu akınlardan birinde Prens Hasan ve arkadaşları bir pusuya düşürülerek şehid edilmişlerdir (1048).

Bundan sonra Sultan Tuğrul Bey, Prens Hasan’ın intikamını almak üzere, Azerbaycan valiliğine tayin ettiği kardeşi İbrahim Yınal’ı Anadolu seferine görevlendirdi. Bu sırada Erran bölgesinde fetihlerde bulunan Kutalmış’ı da onunla birlikte Rum (Anadolu) gazasına gitmek üzere vazifelendirdi. İbrahim Yınal büyük bir ordu ile – Bizans kaynaklarına göre yüz bin-Anadolu’ya girdi (1049). Bu ordu, Bizans’ın otuz üç bin kişiyi bulan ordusuyla Pasin Ovasında yaptığı savaşta kesin bir netice aldı. Bizans ordusu her ne kadar önceden bastırdı ise de, sonradan dağıldı ve Selçuklu İmparatorluğunun, Bizans’la Anadolu’ya doğru akınlarında yaptığı ilk ciddi savaş, böylece, Müslüman-Türk kuvvetlerinin zaferiyle sonuçlanmıştır (18 Eylül 1049-Cumartesi).

1054’te Tebriz ve Gence gibi büyük şehirleriyle bütün Azerbaycan, Selçuklu hâkimiyetine girmişti. Böylece Selçuklu sınırı, Kafkas dağlarına ve Doğu Anadolu’ya dayanmıştı. Tuğrul Bey’in bizzat idare ettiği bu akınlarda, Selçuklu ordusu Malazgirt kalesinin önüne kadar geldi. Fakat, kaleyi düşüremedi. Bu arada Sultan, Van gölü sahillerini de iyice taradı. Buradan Bağdad’a indi. Yanına Kutalmış Bey’i almıştı. Daha sonra Kutalmış Bey’i tekrar Anadolu’ya gönderdi. Bu sıralarda, Çağrı Bey’in oğlullarından-Alp Arslan’ın kardeşi-Yâkûtî Bey de kuvvetli bir ordu ile Anadolu sınırına gönderilmişti. 1057 yılında Yâkûtî Bey, Anadolu içlerine kadar ulaşan önemli bir akın yaparak, üzerine gönderilen Bizans ordularını bozguna uğrattı. Hatta, Prens Nikeferos Briyennos büyük bir ordu ile Kayseri’ye gelmişse de, Türkler’in karşısında bozularak geriye dönmüştür.

Türk tarihi bakımından bu akınların önemi, gelecekteki fetihlere zemin hazırlaması ve ileriki sahifelerde anlatılacak olan Anadolu’nun mânen feth edilmesinde kazanılan başarıların öncülerine, bu yerlere kadar gitme imkânlarını vermesi bakımından küçümsenmemelidir. Çünkü, bu akınlar aynı zamanda, Bizans’ın sadece gücünü değil, gelecekteki karşı koyma ruhunu da yıkmıştır.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
İstanbul evden eve nakliyat izmir dijital ajans dijital pazarlama vds satın al