abd haberleri canlı haber
Antik Tarih

Sparta Polis’inde Siyasal Düzen ve Toplumsal Yapı

Peloponnesos Bölgesi’ne yapılan Dor göçlerinin ardından, Lakonia’daki verimli Eurotas Ovası’nda bulunan 5 köyün fiziksel olarak bir araya gelmeleriyle (synoikismos) Sparta kurulmuştu. İÖ 7.  yüzyıla tarihlenen savaşların ardından Lakonia’nın hemen batı sınırında bulunan Messenia Bölgesi Spartalılarca ele geçirilmişti. Bu bölgenin ve bölgedeki yoğun nüfusun kontrolünün sağlanması için Sparta polis’inin siyasi düzeninde köklü değişimlere ihtiyaç duyulmuştu.

Yapılan yeni yasalarla birlikte toplum; siyasi, sosyal ve ekonomik açıdan yeni temeller üzerine oturtulmuştu. İÖ 7. yüzyılda yaşamış olan Spartalı ozan Tyrtaios’un şiirleri boyunca konu edilen Spartalıların yeni anayasası, Büyük Rhetra olarak adlandırılmıştı ve bu yeni siyasal düzen, yurttaşları askeri birimler olarak organize etmişti. Toplum, aralarında derin eşitsizlikler olan sosyal tabakalara ayrılmıştı: Spartiates‘ler, perioikos‘lar ve heilot’lar. Tam yurttaş olan grup Spartiates‘ler, tam yurttaş olmayıp Sparta’da kendi iç işlerini yöneterek yaşayan grup perioikos‘lar ve hiçbir bağımsızlığı olmayanlar hatta devlet kölesi olarak adlandırılanlar ise heilot’lardı. Siyasal düzen; iki kral, gerousia (yaşlılar meclisi), ekklesia (halk meclisi) ve beş tane ephoros tarafından sürdürülmeye başlanmıştı. Öyle ki geliştirilen bu düzen ile  üç yasal form olan monarşi, aristokrasi ve demokrasi Sparta sisteminin içinde yedirilmişti. Adı geçen her bir kurum, üç yasal formdan birini temsil etmekteydi.

Sparta’da oluşturulan siyasal düzen içinde zenginliği, gösterişi ve ekonomik eşitliksizliği engellemek için önemli tedbirler alınmıştı. Seçkin yurttaş sınıfın benzer koşullara sahip olmasına özen gösterilirdi. Uygulamada, kimsenin diğerlerinden daha fazla kamusal araziye sahip olması istenmezdi. Ticarete ve tüm dış etkilere kapalı olan Sparta toplumunda ahlaki yozlaşmanın önlenmesi için sikke kullanımı dahi yasaklanmıştı. Bu dersin sonunda Plutarkhos, Lykurgos’un Hayatı okunacaktır. Paralel Yaşamlar, Plutarkhos’un (İS 46 – 120) kıyaslamalı biyografi dizisidir. Seçilen Hellen ve Roma devlet adamları, tarih boyunca ön plana çıkmış komutanları ve filozofları yaygın ve nadir özellikleriyle eşleştirilip kıyas edilmiştir. Lykurgos’un Hayatı da bu kapsamda oluşturulmuştur.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
İstanbul evden eve nakliyat izmir dijital ajans dijital pazarlama vds satın al